110 lat dobrego kina
Od Palast-Restaurant i Palast-Theater  przez kino „Warszawa” do Dolnośląskiego Centrum Filmowego

Dolnośląskie Centrum Filmowe to trzeci – po Palast-Theater i kinie „Warszawa” – obiekt kinowy mieszczący się w podwórzu u zbiegu ulic Piłsudskiego i Świdnickiej. To sprawia, że jest to miejsce, które może poszczycić się najdłuższą we Wrocławiu tradycją wyświetlania filmów. Począwszy od 1910 r. filmy wyświetlane są tam, z małymi przerwami, od 110 lat.  

Palast-Theater

W wyniku przeprowadzonej w 1910 r. przebudowy sali balowej Palast-Restaurant zmieniono jej funkcję, tworząc w tym miejscu salę kinową, tzw. Kinomatographen-Theater, zaś całe założenie zyskało nową nazwę – Palast-Theater. Pierwszy seans filmowy w Palast-Theater odbył się 3 września 1910 r. w godzinach popołudniowych. Wielką atrakcją, która miała przyciągnąć widzów na pokaz filmu, była możliwość zostania sfilmowanym tuż przed seansem, a następnego dnia obejrzenia w nowo otwartym kinie „swojego wiernego naturze żywego obrazu”, jak zapowiadano w „Schlesische Zeitung”. Thiemer nieustająco dbał o markę kina, dlatego stale zabiegał o możliwość wyświetlania wysokiej klasy filmów. Jak ustalił Andrzej Dębski, znawca wrocławskiej kinematografii, to właśnie w Palast-Theater codziennie od 20 do 30 grudnia 1910 r. oraz 18 do 31 stycznia 1911 r. wyświetlany był jeden z pierwszych filmów długometrażowych. Był nim duński film „Afgrunden” z Astą Nielsen, duńską gwiazdą kina niemego w roli głównej.


Abgründe (1910) reż. Hjalmar Davidsen

Kino Palast-Theater było jednym z trzech najchętniej odwiedzanych kin okresu przed I wojną światową. Prestiż Palast-Theater współtworzony był m.in. przez muzyków, bowiem muzyka w wykonaniu orkiestry była wówczas nieodłącznym elementem towarzyszącym projekcjom filmów niemych. W 1910 r. na otwarciu kina wystąpiła „pierwszorzędna orkiestra paryska składająca się z pięciu mężczyzn”, jak donosiły lokalne gazety, zaś później kino posiadało już własną orkiestrę teatralną. 

Kino „Warszawa”

16 czerwca 1945 r., czyli niewiele ponad miesiąc po objęciu stolicy Dolnego Śląska przez polską administrację – co nastąpiło 10 maja 1945 r. wraz z przybyciem do Wrocławia prezydenta miasta Bolesława Drobnera – w zrujnowanym działaniami wojennymi Wrocławiu otwarto pierwsze kino. Ulokowano je w budynku dawnego kina Palast-Theater, który był stosunkowo mało zniszczony i po prowizorycznym remoncie oraz naprawieniu i uzupełnieniu zdekompletowanej aparatury i wyposażenia nadawał się do użytkowania. Temu pierwszemu w powojennym Wrocławiu obiektowi kinowemu nadano nazwę „Warszawa” – na cześć stolicy. Premierowym filmem wyświetlonym 16 czerwca 1945 r. był dokument pt. „Majdanek”, który decyzją Zarządu Miejskiego Wrocławia prezentowano podczas bezpłatnych seansów dla Polaków i Niemców. Sala kina „Warszawa”, mogąca pomieścić w początkowym okresie funkcjonowania ok. 600 widzów, znajdowała się dokładnie w tym samym miejscu, gdzie przed wojną. Kino działało na bazie wyposażenia poniemieckiego, które w kolejnych latach sukcesywnie modernizowano i wymieniano na nowe. Poza seansami filmowymi w kinie „Warszawa” – podobnie jak i innych kinoteatrach – odbywały się także rozmaite spektakle, wieczory poetyckie i koncerty, a także spotkania o charakterze politycznym, zaś poza filmami fabularnymi wyświetlano także np. dokumentalne filmy przyrodnicze, a także wspomnianą już „Polską Kronikę Filmową” oraz „Aktualności krajowe i zagraniczne”. Decyzja o rozbiórce budynku kina „Warszawa” zapadła w 1965 r., ale zrealizowano ją dopiero trzy lata później, tj. w 1968 r. Wybudowany w tym miejscu nowy obiekt otwarto w 1973 r., główne wejście lokując od strony obecnej ul. Piłsudskiego. W 1988 r. poddane zostało kolejnej modernizacji, będąc nieustannie aż do początku lat 90. najnowocześniejszym obiektem kinowym we Wrocławiu.

Dolnośląskie Centrum Filmowe

Prace budowlane nad trzecim budynkiem kinowym w podwórzu u zbiegu ulic Świdnickiej i Piłsudskiego rozpoczęły się w 2010 r. i były prowadzone wg projektu autorstwa Marty Kwolek z łódzkiego Biura Architektonicznego Plus-Art. Uroczyste otwarcie Dolnośląskiego Centrum Filmowego, będącego instytucją kultury samorządu województwa dolnośląskiego, odbyło się 1 września 2011 r., zaś regularne seanse ruszyły już następnego dnia.
Obecnie DCF jest żywym miejscem spotkań ze sztuką filmową w postaci pokazów specjalnych, w których udział biorą znani ludzie kina (Magiel filmowy), lub cotygodniowych spotkań dla koneserów kina, podczas których nasi prelegenci omawiają z różnych punktów widzenia prezentowane filmy (Dyskusyjny Klub Filmowy, Filmowy Klub Seniorów). DCF wspiera również produkcję filmową i zajmuje się promowaniem filmowego potencjału Dolnego Śląska poprzez Dolnośląski Fundusz Filmowy i działalność Wroclaw Film Commission. Wydarzenia, retrospektywy i przeglądy w Dolnośląskim Centrum Filmowym kierowane są zarówno do widza najmłodszego, jak i najstarszego, dzięki czemu to miejsce staje się przestrzenią integracji wszystkich pokoleń.
Łączymy tradycję z nowoczesnością.